Over ons > Case studies >
Community Software Services

Community Software Services en het gelieerde Citowoz leveren software en diensten die mensen in staat stellen gezamenlijk en effectief te leren. Effectief leren is volgens oprichter en directeur Jos Baeten iets anders dan een lege tank volgooien met informatie en hopen dat de gebruiker deze informatie begrijpt en kan reproduceren. Hij ziet leren en ontwikkelen evenmin als een interactief proces van kennisoverdracht tussen zender en ontvanger. “Stel doelen, laat mensen samenwerken, fouten maken en elkaar feedback geven en je zult zien: ze verwerven zelf kennis en ze ontwikkelen zich beter en sneller dan je durft te hopen.” Een goede elektronische leeromgeving kan dit proces verrassend goed faciliteren.

Onderwijskundige vernieuwing

Waarom zou je als onderwijsvernieuwer kiezen voor nearshoring in productontwikkeling? Socioloog en econoom Baeten vertelt. “Na een loopbaan in het bedrijfsleven en later in het onderwijs, ben ik me gaan toeleggen op onderwijsinnovaties en advies. Mijn drijfveer ligt bij het verbeteren van het didactische proces. Zowel in de praktijk als in mijn dissertatie is aangetoond dat samen leren en werken aan leerproducten, veel beter werkt dan onderwijs waarin een docent fungeert als centrale kennisleverancier. De docent blijft cruciaal, maar zijn rol verandert: hij ontwerpt opdrachten waarmee studenten aan de slag gaan en hij modereert de leerinteractie van zijn studenten. Wat hij beoordeelt is niet de kwaliteit van de producten, maar van de feedback en de (competentie)ontwikkeling van zijn studenten. Dat zie je terug in ons concept Virtual Action Learning (VAL), waarin studenten samenlerend produceren.

Virtual Action Learning (VAL)

Als zelfstandig ondernemer ben ik in 2000 gestart met het ontwerpen van VAL in samenwerking met een toenemend aantal docenten en studenten. VAL komt kortweg hierop neer dat je via het internet start met het maken van een praktijkgericht leerproduct. Je medestudenten stellen vragen en geven feedback, die ze onderbouwen met argumenten. Op school bespreek je deze virtuele leerinteractie, en met de daar verworven kennis kun je je leerproduct verder verbeteren. Als dat helemaal klaar is, draag je het op het internet voor bij Best Practising. Daar beslissen de andere studenten of jouw product op school door de docent besproken en beoordeeld wordt. Alle gegevens (feedback, antwoorden, argumenten, best practising) worden in de database vastgelegd, waarna je ze bij je beoordeling kunt  gebruiken. Zo’n leercyclus herhaalt zich meerdere malen en na een tijdje krijg je tijdens een assessmentdag de gelegenheid te bewijzen dat je voldoet aan de afgesproken competenties. De docent (assessor) beoordeelt dat op basis van informatie uit de database en zijn bevindingen op de assessmentdag.

Waar was de software?

VAL is een hedendaagse, sterk interactieve manier van leren die deels via het internet verloopt. Na meer dan 120 grote VAL-projecten en veel onderzoek kunnen we aantonen dat studenten in VAL actiever en meer gemotiveerd leren en dat docenten een sterkere rol krijgen, tijd besparen en met meer plezier gaan werken. Bovendien stijgt met VAL het opleidingsniveau en dalen de opleidingskosten. Waar ik tegenaan liep, was dat er in 2000 nog geen goede software op de markt bleek te zijn om dit concept in de praktijk neer te zetten. Ik weigerde dat te geloven: ons opleidingsconcept en het bijbehorende leerproces zouden toch niet zó uniek zijn? Maar er zat niets anders op. Alle beschikbare software ondersteunde het klassieke zendergerichte onderwijsproces en dat blokkeerde de werking van ons concept. Als we wilden aantonen dat VAL ook op grotere schaal resultaat zou opleveren, moesten we zelf software gaan ontwikkelen om de nieuwe processen van samenlerend produceren te ondersteunen.

Nederlandse aanbieders

Dat hebben we geweten. In de eerste jaren hebben we zeeën van tijd besteed aan het zoeken naar goede, liefst grote Nederlandse softwarebouwers. We wilden bij hen de internetapplicatie laten bouwen die we nu de Virtual Learning Community (VLC) noemen. We moesten leren hoe je communiceert met techneuten, hoe je onderhandelt, welke kwaliteitseisen je moet hanteren en hoe je functionaliteit definieert. Dat liep op niets uit. Daarom hebben we in 2002 besloten om de VLC bij een bevriend klein softwarebureau te laten bouwen. In nauwe samenwerking met onze gebruikers zijn er vijf versies van de VLC gebouwd. Dat liep goed, totdat er meer vraag naar de VLC kwam en er nieuwe technieken zoals DevExpress beschikbaar kwamen. Daarom gingen we op zoek naar een grotere softwareontwikkelaar.

Samenwerking: zoektocht

Eind 2008 ontmoetten we NetRom Software voor het eerst. We gingen naar Roemenië en waren onder de indruk van de innovatieve bedrijfscultuur, de betaalbare tarieven en de nadruk op heldere communicatie. Al snel ontstond het plan om samen te gaan werken aan een nieuwe versie van ons product. Zoals altijd zou ook deze nieuwe versie functioneel rijker zijn dan de eerdere. We gingen aan de slag, maar in de loop van 2009 bleek het niet lekker te lopen. Wij hadden het idee dat onderdelen langer op zich lieten wachten en duurder werden dan was afgesproken. NetRom Software had het idee dat wij de trein bleven verbouwen terwijl we er de bestemming al bijna mee hadden bereikt. We waren het daar herhaaldelijk over oneens. De zoektocht leek soms erg lang, maar uiteindelijk kan ik dit verhaal lachend en ook tevreden vertellen. Enerzijds omdat Han in ’t Veld en Mircea Negrila consequent aanspreekbaar en betrouwbaar zijn gebleken, anderzijds omdat ze sterk gericht zijn op het bedenken van oplossingen, per se een goed product willen realiseren en de klanttevredenheid voorop blijven stellen. Ze zijn steeds duidelijk geweest over de input die NetRom Software nodig heeft om te kunnen produceren. Daar hebben we veel van geleerd, en ik denk zij ook van ons.

NetRom Software: niet voor de snelle winst

Op mijn beurt heb ik NetRom Software duidelijk kunnen maken dat wij hoge eisen stellen aan de transparantie en de inzage in de opsplitsing van bestede uren. Onze verschillen van inzicht zijn hoofdzakelijk ontstaan doordat ons niet duidelijk was of er werd gewerkt aan tests, bugs, technische verbeteringen of functionele uitbreidingen. Uiteindelijk hebben we in alle openheid en met een wederzijds goed gevoel een deal gemaakt. NetRom Software levert software van topkwaliteit en nu willen we van twee kanten de samenwerking voortzetten. Bepalend voor onze keus is dat NetRom Software niet gaat voor de snelle winst, maar voor de duurzame relatie op basis van klanttevredenheid.

Butterfly: beslissende voorsprong

Onze nieuwe door Netrom Software gebouwde VLC heet Butterfly en is weliswaar duurder dan begroot, maar technisch ook een stuk beter, functioneel rijker en commercieel sterker dan wij zelf hadden kunnen bedenken. Het mooie is dat we ook klanten buiten het onderwijs kunnen bereiken zoals de Rabobank, de Belastingdienst, NS, Marriot Hotels en het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Centraal staat steeds weer het samenlerend produceren (VAL) en de Virtual Learning Community faciliteert deze leer- en beoordelingsprocessen naadloos. Butterfly is als eerste sociale elektronische leeromgeving uniek in Europa en waarschijnlijk wereldwijd.

Vervolg

NetRom Software heeft ons tevreden gesteld zonder het belang van hun bedrijf uit het oog te verliezen. Dat evenwicht zullen we koesteren - ook als we beginnen aan ons volgende project, dat zich afspeelt op het snijvlak van onderwijs en gaming.”