Niet groot, wel slim: Windows CE voor zakelijk mobiel

Windows CE is ongeveer even oud als mobile computing. Waarom zijn de gebruikers zo trouw? Heeft het een toekomst?

Het aantal software-ontwikkelaars voor mobiele apparaten stijgt nog steeds. Logisch, want de gebruikers van smartphones en tablets op Android, iOS of Windows Phone vormen een immens grote doelgroep die nog altijd verder groeit. Maar ver weg van deze consumentenmarkt, in het harde bedrijfsleven, richten softwarebouwers zich op heel andere platformen en apparaten. In díe wereld zijn bedrijven in allerlei sectoren op zoek naar productiviteitsverbetering en kostenbesparing. Een van deze platformen, op gevorderde leeftijd nog altijd intensief in gebruik, is Windows CE. Deze lichtgewicht variant van het Windows besturingssysteem stelt relatief lage systeemeisen en is met een hoge bedrijfszekerheid inzetbaar op een veelheid van apparaten.

In dit artikel belichten we de stand van zaken rond softwareontwikkeling voor Windows CE. Om welke redenen wordt het platform toch zo trouw gebruikt, en in welke verticals? Op welke apparaten draait het? Welke tools zijn er voor ontwikkelaars? En wat zijn de perspectieven?

Verticals

Laten we eerst eens kijken naar enkele van de markten waarin Windows CE het goed doet.

1. Verkoop

Salesmedewerkers die klanten spreken, offertes maken, voorraden checken en orders samenstellen werken liever met geïntegreerde sales-software dan dat ze bellen, mailen en werken in losse documenten. Sales-deelprocessen zijn uitstekend te ondersteunen met software die draait op Windows CE. Orders, facturen of pakbonnen zijn waar nodig makkelijk te printen. Omdat Windows CE door middel van drivers goed en makkelijk is te integreren met externe apparaten, is het voor verkoopprocessen onderweg nog altijd de beste keuze.

2. Customer Relationship Management

Als aanvulling op deze sales-software zijn er vele CRM-modules en afzonderlijke applicaties ontwikkeld. Deze producten ondersteunen organisaties en hun medewerkers onderweg in zaken als agendabeheer, gespreksverslagen, rapportages en taakbeheer.

3. Warehouse Management

In dit domein is Windows CE sterk aanwezig met software-oplossingen voor deelprocessen als inventarisaties, inname van goederen, voorraadtellingen, order picking, verpakking, verzending en vele andere afzonderlijk in te richten deelprocessen.

4. Post- en koeriersdiensten

Ook hier verlopen processen beter en sneller als ze worden ondersteund met software op handheld apparaten, die altijd en overal goed werkt. Denk aan het leveren van poststukken en pakketten, aantekenen, tekenen voor ontvangst, verwerken van transacties, printen van ontvangstbewijzen, retourzendingen, enzovoorts.

5. Retail

In de retail zien we softwareoplossingen die bijvoorbeeld klanten in grote winkels als hypermarkets helpen bij het checken van prijzen door het scannen van producten. Dergelijke software genereert tegelijk statistieken over wát mensen scannen en kan bijvoorbeeld ook commercials weergeven op de price checkers. Andere typen software ondersteunen winkelmedewerkers bij het tellen, beheren en aanvullen van winkelvoorraden, het produceren van etiketten en talloze andere modelleerbare deelprocessen.

6. Bevoegd gezag

Ook in dit domein is Windows CE sterk aanwezig met tal van applicaties voor zaken als parkeercontroles, heffingen, rechtshandhaving, et cetera.

Apparaten

Apparaten zijn op veel manieren in te delen, bijvoorbeeld op prijs, hardware capabilities of software features. Op basis van hun historische rol in verschillende branches onderscheiden wij de volgende categorieën:

1. Industrie

Het spectrum aan industriële apparaten loopt van handhelds voor normale arbeidsomstandigheden tot schok-, hitte- en koudebestendige en waterdichte apparaten voor zwaardere of extreme productieomstandigheden in bijvoorbeeld de offshore en zware industrie. Tot de meest gebruikte apparaten in dit spectrum behoort de Motorola 3xxx-serie (MC 3100, 3200, enzovoorts). De apparaten zijn eenvoudig te gebruiken en komen veel voor in de industrie, distributie en logistiek, overheidsinstellingen en retail omdat ze een streepjescodescanner of RFID-lezers kunnen bevatten voor het identificeren van entiteiten als producten, orders, pakketten, et cetera. Bovendien hebben ze een volledig toetsenbord waarmee de gebruiker makkelijk delen van de applicatie kan openen. Dit in tegenstelling tot het werken met een stylus om langs menu's en andere knoppen te navigeren.


2. Algemeen gebruik

Aanvankelijk waren deze apparaten veelal touch enabled devices met mogelijkheden die we aantreffen in de smartphones van vandaag: aanraakschermen, een stylus voor tekenen en typen, speciale knoppen onderaan voor bijvoorbeeld home of mail, GPRS en 3G-connectiviteit en een SIM-kaart om te bellen. Ze draaiden op verschillende versies van Windows (Windows Mobile 2003/2003 SE, Windows Mobile 5.6), afhankelijk van het jaar waarin ze werden gemaakt en werden veelal gebruikt in de verkoop, klantrelatiebeheer, marketing en dienstverlening.

Afhankelijk van de versie van het besturingssysteem draaiden op deze apparaten voorgeïnstalleerde Microsoft-producten zoals Outlook client, Windows Explorer, WordPad, Internet Explorer, Windows Media Player en Remote desktop. Windows CE draait vandaag de dag op de meest uiteenlopende kleine computers, handhelds, tablets, smartphones, GPS-systemen en embedded systemen.

Development pack

Rond 2003 reageerde Microsoft op de komst van handheld devices als PDA’s en pocket pc’s met een full development stack voor mobiele en embedded software: Visual Studio 2003 en .Net Framework 1.1. Het ontwikkelen van software voor Windows CE en Windows Mobile-apparaten kwam serieus op gang. In de loop der jaren ontwikkelden het ecosysteem en de support van Microsoft zich verder, en zo ontstond een tamelijk productieve omgeving. Wij beschouwen zaken als de Integrated Development Environment of IDE (Visual Studio), device emulators, het .Net Compact Framework en SQL Compact Edition als belangrijke voorwaarden voor het schrijven van software voor mobiele apparaten en embedded systemen.

1. Visual Studio 2008

Visual Studio 2008 is nog steeds de belangrijkste ontwikkelomgeving voor ontwikkelaars die software willen schrijven in bijvoorbeeld C #, VB of C ++. Krachtige features van Visual Studio zoals debugging, code editor, Team Foundation Server TFS, unit tests en deployment zijn hierdoor beschikbaar in embedded projecten.

Als ontwikkelaar kun je debuggen in een emulator of in de hardware zelf, met een ervaring die volstrekt identiek is aan het debuggen van een willekeurige standalone applicatie. Daarnaast is er support voor de bouw en uitrol van de applicatie in verschillende architecturen zoals ARM, MIPS en SH-3.

Zoals hieronder is te zien, bevat Visual Studio een lijst met verschillende device emulators die erin zijn geïntegreerd. Daarbij zijn parameters als schermresolutie, rotatie en netwerk vergaand instelbaar.

2. .Net Compact Framework

Als subset van het .Net Framework is het .Net Compact Framework beschikbaar voor het ontwikkelen van GUI-applicaties met formulieren, toegang tot een lokale database, toegang tot een webservice, et cetera, steeds met behulp van C# of VB. De capabilities zijn steeds verder verbeterd en de huidige versie biedt LINQ, een sound player, Windows Communication Foundation en een reeks andere features.

3. Microsoft SQL Server Compact Edition

Dit was de facto de database engine die werd gebruikt voor het lokaal opslaan van de database op het apparaat. Toen internetconnectiviteit schaars en duur was, werd vaak gekozen voor het lezen en schrijven van gegevens in een lokale database, en synchronisatie als de gebruiker op kantoor was.

4. Tools and API's

Daarnaast ontwikkelde men andere frameworks, API´s zoals OpenNetCF, en libraries voor logging zoals NLog en archivering zoals Ionic.Zip.CF.

5. Software-architectuur

In het algemeen zijn er twee benaderingen van Service-oriented architecture (SOA). In de eerste figureert een lokale database (SQL CE) waarmee men data op het apparaat bewaart en ze synchroniseert door middel van web services; in de andere voert men op afstand direct direct lees/schrijf-operaties uit door middel van web services.

Voorbij Windows CE

Hoewel er nog steeds nieuwe apparaten voor Windows CE op de markt verschijnen, is bedrijfssoftware natuurlijk ook te ontwikkelen voor andere platformen, zoals Android en nieuwe versies van Windows. Motorola heeft bijvoorbeeld MC3200 vrijgegeven in twee smaken: Android ™ Jelly Bean en Microsoft ™ Embedded Compact 7.

1. Windows Embedded Compact 7

Dit besturingssysteem is de opvolger van Windows CE 6.0. Het ondersteunt x86- en ARM-apparaten. De development stack wordt ondersteund door Visual Studio 2008, Expression Blend 3.0 en het .NET Compact Framework 3.5, en er is een 10-year support program van Microsoft.

2. Windows Embedded POSReady 7

Dit besturingssysteem is gericht op POS-(Point Of Service) oplossingen. Het wordt ondersteund door de x86/x64-platformen en .Net Framework 4.0 en het biedt tal van mogelijkheden voor het ontwerp van een optimale gebruikerservaring, inclusief touch-enabled WPF- of WinForm-applicaties. Voor lokale opslag is een van gratis beschikbare expressversies van Microsoft SQL Server te gebruiken. Zowel SQL Server 2014 als 2016 Express Edition biedt 10 GB lokale opslag. En last but not least: elke .Net-ontwikkelaar kan code schrijven met behulp van iedere sinds 2010 verschenen versie van Visual Studio. Voor het ontwikkelen van tools en API's voor POS-oplossingen is de Microsoft Point of Service for.Net-library beschikbaar. Deze library is een implementatie van versie 1.8 van de Unified Point of Service (UPOS) branchestandaard.

3. Windows 10

In al zijn verschillende versies is Windows 10 bepalend voor zowel de actuele als de toekomstige stand van zaken rond mobile en embedded software development. Voor kritische infrastructuur zoals geldautomaten en medische apparatuur is er de speciale tak Long-Term Servicing Branch (LTSB). Kenmerkend voor Windows 10 Enterprise LTSB:

- Features als Cortana, Windows Store en Microsoft Edge zijn weggelaten, net als Agenda, Camera, Klok, Mail, Geld, Muziek, Nieuws, OneNote, Sport en Weer

- Security patch updates worden 10 jaar ondersteund

- Er is meer controle over het Windows Update-proces

- Een vergrendeld scherm is te ontgrendelen

Zoals in iedere versie van Windows 10 zijn ook in deze versie alle recente mogelijkheden van de Windows/.NET-omgeving beschikbaar voor het ontwikkelen van bedrijfssoftware: Visual Studio 2015/2017, SQL Server 2016, .Net Framework 4.6 en .Net Core.

Het werkt

Hoewel de mobiele markt sterk is ontwikkeld en er grote aantallen apparaten en platformen beschikbaar zijn, is er een duidelijke scheiding tussen enerzijds de apparaten en platformen die zijn ontworpen voor gebruik thuis of op kantoor en anderzijds de oplossingen voor veeleisende zakelijke omgevingen. In zakelijke omgevingen zijn robuustheid en stabiliteit de allerbelangrijkste criteria, die zwaarder wegen dan fancy nieuwe features. Daarom wordt het oude, maar robuuste platform Windows CE nog steeds veel gebruikt. Zolang onze opdrachtgevers Windows CE blijven waarderen, blijven wij er software voor maken. Ons team staat klaar - ook voor uw organisatie!