27 februari 2024

Post Craiova: Hoogwaardige bedrijvigheid in Roemenië

Op het eerste gezicht is Craiova een wat grauwe industriestad in de middle of nowhere. Een beetje zoals het Nederlandse Doetinchem. Er is geen toeristische activiteit, je komt er alleen als je er iets te zoeken hebt. Toch is Craiova in toenemende mate een levendige en bloeiende stad met volop economische bedrijvigheid. Er is een grote Ford fabriek en zelfs een groeiende Nederlandse gemeenschap.

Bijna niemand weet dat er inmiddels zo’n 5.500 Nederlandse bedrijven zijn gevestigd in Roemenië. Dat maakt dat Nederland al 15 jaar de grootste investeerder is in het land. Al die bedrijvigheid leidt tot een snelgroeiend aanbod aan voorzieningen. Ook heeft het een positief effect op de arbeidsmarkt. Voorheen was vooral de grootschalige textielindustrie actief in Roemenië. Ondernemingen die de productie van T-shirts en onderbroeken voor de goedkopere kledingketens voor haar rekening nemen.

Het behoeft geen uitleg dat dit op meerdere gebieden een nietsontziende industrie is met moordende prijsconcurrentie. Die prijs wordt bepaald op basis van het systeem van centi-seconden. Daarin wordt een minuut opgedeeld in 100 tijdsunits. Voor iedere handeling die werknemers uitvoeren wordt gemeten hoeveel centi-seconden dat kost, daarop wordt de prijs bepaald. Met het welzijn van medewerkers heeft dit weinig van doen. Het doet mij goed te zien dat in heel Roemenië een verschuiving plaatsvindt naar kleinschaligere productie. En in toenemende mate naar meer hoogwaardige arbeid, met respect voor het opleidingsniveau van de bevolking. Natuurlijk spelen mondiale ontwikkelen hierin ook een rol. Het huidige antiwesterse en strenge zero-covid beleid in China drijft veel Europese kleinschalige producenten naar landen als Roemenië. Veiliger, dichterbij en makkelijker. Ik vind het belangrijk de economische ontwikkeling en handelsbetrekkingen tussen Nederland en Roemenië te bevorderen. Daarom ben ik bestuurslid van het Dutch Romanian Network. We behartigen handelsbelangen en informeren ondernemers over bijvoorbeeld fiscaliteit en andere relevante zaken. De club heeft inmiddels zo’n 60 leden en 1.200 bedrijven ontvangen de nieuwsbrief.

Het is een beetje mijn stokpaardje in deze blog: economische bloei leidt tot een razendsnelle verbetering van allerlei voorzieningen en een betere bereikbaarheid van steden als Craiova. Mede dankzij het hoge opleidingsniveau van de bevolking en de krappe arbeidsmarkt, worden hier in alle ambachten de arbeidsvoorwaarden, inclusief het loon, steeds beter. De personeelsschaarste leidt zelfs tot de komst van arbeidsmigranten. En zo kan het zijn dat je koffie in een café in Craiova geserveerd wordt door iemand uit de Filipijnen. Nog maar 10 jaar geleden was dat echt ondenkbaar.