20 december 2023

Post Craiova: Yes we can mentaliteit

Enige tijd geleden berichtte ik in deze blog al over Camelia: de dochter van onze goede vrienden uit Craiova die in Groningen letteren studeert. Waar zij inmiddels de volgende stap heeft gezet in haar internationale studentencarrière, lijkt Nederland af te stevenen op een tijd waarin de internationalisering van hoger onderwijs tot stilstand komt en de komst van buitenlandse studenten drastisch wordt ingeperkt. Wat mij betreft is dat jammer en nogal kortzichtig. Want we hebben al die jonge, gemotiveerde en getalenteerde mensen nog hard genoeg nodig.

Tekorten op de arbeidsmarkt zijn in Nederland nog steeds aan de orde van de dag. En als je het mij vraagt ook blijvend in bepaalde sectoren. Arbeidsmigranten zijn een belangrijk deel van de oplossing om deze tekorten op de lange termijn te kunnen opvangen. Met name in de kennissector, zoals in de regio Eindhoven. De hoogopgeleide arbeidsmigranten die hier werken hebben enorme impact op het functioneren van bedrijven, op vooruitgang en innovatie. Ze vertegenwoordigen dan ook een grote economische waarde voor Nederland. Een anekdote die ik regelmatig aanhaal gaat over een van oorsprong Poolse Quality Assurance Engineer van een van onze opdrachtgevers. Hij woonde en werkte acht jaar in Nederland, voordat hij naar Noorwegen verhuisde. Daar reisde hij naartoe voor de academische carrière van zijn Amerikaanse vrouw, die hij in Nederland ontmoette waar zij toen studeerde.

Volgt u het nog? Ik vind het een prachtig voorbeeld van hoe internationalisering arbeidsmobiliteit mogelijk maakt. Hierdoor kunnen talentvolle en gedreven werknemers zich blijven ontwikkelen en positief blijven bijdragen aan een organisatie en de economie in Europa. Helaas wordt daar in de publieke discussie in mijn ogen te vaak aan voorbij gegaan. Daarin lijkt niemand op migranten te zitten wachten. Er wordt vooral gemopperd over de druk op sociale voorzieningen en problemen op de woningmarkt. Zonder deze problemen tekort te willen doen: ik mis een optimistische insteek. Er worden oplossingen terzijde geschoven op grond van erg basale redenen. Waar is de wil om uitdagingen aan te gaan? Hoewel hier ook veel op valt af te dingen, zou een beetje meer ‘yes we can’ mentaliteit ons verder helpen.

Wat vast-denken op korte termijn kan betekenen zie je nu bijvoorbeeld in Denemarken. Onlangs kopte een grote Nederlandse krant dat de Denen na jaren van beperking juist weer meer internationale studenten willen aantrekken. Deze radicale draai komt voort uit noodzaak; er is een nijpend tekort aan - met name jonge - arbeidskrachten in bepaalde sectoren. Net als in Nederland. Terug naar onze Camelia. Zij loopt inmiddels stage in Brussel, als vertaalster Frans. Haar moeder heeft ruim vierduizend kilometer gereden vanuit Craiova om haar dochter te verhuizen van Groningen naar haar nieuwe woonplaats. Een enorme onderneming, die symbool staat voor de offers die mensen brengen om hun kinderen een betere kwaliteit van onderwijs en betere kansen in het leven te geven. Omdat ze weten dat dit nu én later bijdraagt aan welvaart. Waar internationalisering van het onderwijs vooral als een probleem wordt gezien, kun je het met hetzelfde gemak framen als een doorslaggevende succesfactor voor de toekomst van de Nederlandse maatschappij.